Khi kinh tế trở thành an ninh quốc gia
Khi kinh tế trở thành an ninh quốc gia, lợi ích kinh tế sẽ quyết định hoặc tác động rất quyết định tới nhiều lĩnh vực chính sách khác nữa của quốc gia.
Một trong những nhận thức nổi bật nhất có thể đúc kết được từ diễn biến tình hình thế giới và quan hệ quốc tế năm 2025 là: chính sách kinh tế được xác định là an ninh quốc gia, tức là lợi ích kinh tế trong mọi chuyện chính trị thế giới và quan hệ quốc tế được coi là an ninh quốc gia.
Với cách tiếp cận này, an ninh quốc gia chi phối và dẫn dắt chính sách kinh tế nói chung, cũng như các quyết sách cụ thể về kinh tế và thương mại hay kinh tế đối ngoại nói riêng.
Có thể thấy được biểu hiện của điều này ở cuộc thương chiến thuế quan bảo hộ thương mại của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ông D. Trump biện minh cho nó bằng an ninh quốc gia của nước Mỹ. Tương tự như vậy, khi ông D. Trump chủ động đảm trách vai trò ngoại giao trung gian để có được hòa ước giữa Armenia với Azerbaijan và giữa Rwanda với Congo.
Chip và đất hiếm, kim loại quý đều được coi là có tầm quan trọng chiến lược đặc biệt đối với an ninh quốc gia. Ông D. Trump tập trung đầu tư vào đó. Những gì Mỹ thu về được từ cơ hội hợp tác kinh tế, trao đổi thương mại và hợp tác của Mỹ thông qua hòa ước giữa Armenia và Azerbaijan, Rwanda và Congo, và ở cả khu vực xung quanh cũng được ông D. Trump biện minh là phục vụ an ninh quốc gia của Mỹ.
Hòa ước giữa Rwanda và Congo giúp Mỹ tiếp cận được nguồn tài nguyên dồi dào ở Congo về cobalt, coltan, lithium... Ở hòa ước giữa Armenia và Azerbaijan, Mỹ có được quyền xây dựng và tham gia vận hành hành lang “Trump Route For International Peace And Prosperity”, còn được gọi là Hành lang Trump trong 99 năm.
Hòa ước này thúc đẩy xuất khẩu dầu lửa và khí đốt, đất hiếm và những khoáng sản chiến lược từ vùng Trung Á và Caucasus sang phương Tây thông qua sử dụng Hành lang Trump.
Hay như những hành động mới đây nhất của Mỹ nhằm vào Venezuela cũng được ông D. Trump biện giải bằng an ninh quốc gia của Mỹ, trong đó có việc Mỹ nhằm vào nguồn trữ lượng dầu lửa rất dồi dào ở Venezuela.
Không chỉ Mỹ, cả chính sách kinh tế của Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU) cũng đều được hoạch định, lý giải và thực thi từ giác độ và dưới tác động của an ninh quốc gia. An ninh quốc gia được coi là tối thượng.
Một khi chính sách kinh tế được coi là an ninh quốc gia, chính sách kinh tế có được bản chất và mục tiêu, định hướng chung và nội dung cụ thể rất khác, cách thức thực thi và tiêu chí đánh giá hiệu quả đặc thù riêng.
Khi kinh tế trở thành an ninh quốc gia, lợi ích kinh tế sẽ quyết định hoặc tác động rất quyết định tới nhiều lĩnh vực chính sách khác nữa của quốc gia. Nó sẽ làm chính trị thế giới và quan hệ quốc tế diễn biến dưới tác động của hệ tiêu chí khác trước, chi phối cách hành xử của các bên liên quan trong chính trị thế giới và quan hệ quốc tế.
Thực tiễn trên thế giới năm 2025 cho thấy, an ninh quốc gia quyết định chính sách kinh tế phải như thế nào về định hướng chung, nội dung cụ thể và cách thực thi trên thực tế như những chính sách quốc gia liên quan đến đất hiếm, kim loại quý, chip điện tử, công nghệ trí tuệ nhân tạo, đa dạng hóa nguồn cung ứng và mở rộng mạng lưới chuỗi cung ứng...
Những biểu hiện ban đầu này rồi sẽ dần định hình thành xu thế trong những năm tới./.