Xây dựng bản lĩnh cách mạng cho đội ngũ cán bộ Thủ đô trong bối cảnh mới

Bản lĩnh chính trị - Yếu tố quan trọng quyết định thành công trong thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ, đảng viên

Những nội dung cơ bản của bản lĩnh chính trị của người cán bộ cách mạng. Bản lĩnh chính trị của một cá nhân, tập thể là khả năng vượt qua những áp lực, khó khăn, thách thức; là lòng tin, sự kiên định, quyết tâm lớn lao và năng lực ứng biến với những thay đổi của thực tiễn, sự đoàn kết đồng lòng để tìm ra cách thức đúng đắn, nhằm thực hiện thành công mục tiêu chính trị của mình. Bản lĩnh chính trị dựa trên sự nắm vững tri thức khoa học và khả năng đúc rút tri thức mới từ thực tiễn hoạt động chính trị của chủ thể.

Đặc điểm và quá trình hình thành của bản lĩnh chính trị. Bản lĩnh chính trị của một cá nhân, một chính đảng không tự nhiên mà có. Khả năng tự chủ, đứng vững trước áp lực, sáng suốt tìm ra con đường đúng đắn… của chủ thể chính trị chỉ có thể có được qua quá trình khổ công rèn luyện lâu dài. Rèn luyện bản lĩnh chính trị là hoạt động có mục đích, nhằm từng bước xây dựng, củng cố thái độ, quyết tâm và khả năng giữ vững, bảo vệ và phát triển quyết định của cá nhân, tập thể trong hoạt động chính trị, bất chấp những áp lực từ nhiều phía. Tuy nhiên, hoạt động chính trị của con người thường xuyên, liên tục chịu tác động bởi nhiều yếu tố bất định, khó lường; vì thế, việc tự giác rèn luyện là điều kiện cần, để tạo nên nền tảng cơ bản cho bản lĩnh chính trị của chủ thể; nhưng khả năng vượt qua áp lực, thử thách mới chính là sự khẳng định và làm dạn dày thêm bản lĩnh chính trị của chủ thể. Chỉ khi vượt qua được những thử thách, áp lực không định trước được, bản lĩnh chính trị mới trở nên ổn định, vững chắc, trở thành bản chất cố hữu của chủ thể chính trị.

Bên cạnh đó, việc rèn luyện bản lĩnh chính trị của chủ thể chính trị diễn ra trong thực tiễn chính trị, thông qua các hoạt động có tính mục đích chính trị rõ ràng, được tiến hành dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và sự tham gia tích cực của quần chúng nhân dân.

Nội dung việc rèn luyện bản lĩnh chính trị. Rèn luyện bản lĩnh chính trị bắt đầu với việc truyền bá, học tập, quán triệt và nắm vững, hiểu biết ngày càng sâu sắc về chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng... Đây là kim chỉ nam soi sáng cho nhận thức và hành động của mỗi cán bộ, đảng viên và tổ chức đảng, nhất là khi gặp phải những tình thế khó khăn, trở ngại, là cơ sở nền tảng để các chủ thể chính trị phân tích, đánh giá đúng tình hình, tìm ra bản chất, quy luật, tính quy luật của sự vật, hiện tượng chính trị, từ đó đưa ra được những giải pháp phù hợp, tập hợp được sức mạnh cần thiết để vượt qua khó khăn, thách thức, hoàn thành tốt nhiệm vụ, đạt được mục tiêu chính trị đề ra.

Rèn luyện bản lĩnh chính trị thông qua việc củng cố niềm tin chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên. Những trải nghiệm chính trị, những bài học kinh nghiệm “xương máu” được đội ngũ cán bộ, đảng viên rút ra từ thực tiễn và những thành tựu cách mạng dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng làm cho nhận thức chính trị của họ càng thêm sâu sắc, từ đó tình cảm, niềm tin chính trị vào Đảng càng thêm sâu nặng. Lúc này, tình cảm, niềm tin chính trị đã trở thành bản lĩnh chính trị của đội ngũ cán bộ, đảng viên.

Rèn luyện bản lĩnh chính trị thông qua việc tổ chức thành công các phong trào hành động chính trị, nhằm đạt các mục tiêu mà Đảng đề ra. Bản lĩnh chính trị không chỉ biểu hiện thông qua cuộc đấu tranh trên mặt trận lý luận chính trị, mà còn thông qua các phong trào hành động cách mạng trong thực tiễn, nhằm cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng. Kết quả thực tế của các phong trào hành động cách mạng trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đem lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho nhân dân là minh chứng thuyết phục nhất cho bản lĩnh chính trị của Đảng.

Bản lĩnh cách mạng của đội ngũ cán bộ, đảng viên nói chung, cán bộ, đảng viên Thủ đô nói riêng trong giai đoạn hiện nay: Thực tiễn và yêu cầu

Đội ngũ cán bộ, đảng viên phải luôn trung thành với nền tảng tư tưởng của Đảng là chủ nghĩa Mác - Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và kiên quyết đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Khi tham gia xây dựng và thực hiện đường lối, người đảng viên phải đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết, trước hết, cẩn trọng lựa chọn phương án hiệu quả và có lợi nhất cho đất nước. Bản thân mỗi người cán bộ, đảng viên phải có tinh thần dân tộc, giàu khát vọng cống hiến, đóng góp thiết thực vào chiến lược phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Tuy nhiên, sự kiên định, trung thành thực sự phải luôn gắn liền với sự sáng tạo, đổi mới, không rơi vào bảo thủ, giáo điều. Do đó, quan điểm chỉ đạo “Kiên định và vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh” được Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng cần được quán triệt và cụ thể hóa trong mọi hành động và công việc. Đội ngũ cán bộ, đảng viên phải có tinh thần đổi mới và có đóng góp thiết thực vào công cuộc đổi mới toàn diện, đồng bộ dưới sự lãnh đạo của Đảng, đổi mới tư duy cho đến hành động, từ thể chế đến phương thức lãnh đạo của Đảng... để tạo “xung lực” mạnh mẽ cho quá trình phát triển trong bối cảnh mới.

Cán bộ, đảng viên phải luôn lắng nghe, sẵn sàng đối thoại với nhân dân, từ đó chắt lọc những điều hợp lý để sửa đổi, bổ sung chính sách và hoàn thiện dần cách thức thực hiện. Dân chủ là động lực và mục tiêu của sự nghiệp đổi mới, nên việc tôn trọng quyền làm chủ của nhân dân phải được “hóa thân” vào quy trình và nội dung tạo lập chủ trương, chính sách. Phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” phải được thể chế hóa bằng luật pháp và thực thi trên thực tiễn. Đội ngũ cán bộ, đảng viên phải chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định, hành động của mình, và nếu mắc sai lầm thì phải thành thực nhận lỗi và tự giác sửa chữa.

Cầu tiến bộ, ham học hỏi là phẩm chất rất căn bản của đội ngũ cán bộ, đảng viên. Chuẩn mực này đòi hỏi phải không ngừng học tập lý luận chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Thước đo đạo đức và năng lực đảng viên chính là hiệu quả công việc và lòng tin của nhân dân. Đội ngũ cán bộ, đảng viên phải biết quản trị bản thân, tự giác thực hiện các nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức cách mạng. Với tư cách là người lãnh đạo, quản lý thì họ phải tiết kiệm trong quản lý, sử dụng tài sản công, tài chính công, thực hiện nghiêm các quy định của Đảng, Nhà nước về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Đặc biệt, đội ngũ cán bộ, đảng viên phải tránh xa nạn tham nhũng dưới mọi hình thức.

Cán bộ, đảng viên phải trung thực trong suy nghĩ và lời nói; minh bạch trong việc làm; thẳng thắn, nhưng chân thành trong quan hệ với đồng chí, đồng nghiệp, cấp dưới và nhân dân; có thái độ, chính kiến rõ ràng; tự giác thừa nhận những khuyết điểm, những hạn chế của bản thân. Người trung thực có lòng tự trọng, tự giác cao độ. Đây là yêu cầu rất cần thiết với đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý; bởi vì, họ thường xuyên phải đối mặt với những cám dỗ mà không phải lúc nào tổ chức cũng có thể theo sát được để nhắc nhở, uốn nắn và giúp đỡ. Vì thế, phẩm chất trung thực, đề cao danh dự và lòng tự trọng sẽ giúp người cán bộ, đảng viên có đủ bản lĩnh chối từ những việc làm phi pháp, gây hại cho lợi ích chung.

Phát huy tinh thần đoàn kết bởi đây là chuẩn mực đạo đức của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong mối quan hệ với đồng chí, đồng nghiệp và nhân dân. Người đảng viên không chỉ cần giữ gìn sự đoàn kết trong Đảng, trong đơn vị công tác và ở nơi cư trú, mà còn phải là trung tâm quy tụ sự đoàn kết. Do đó, cần kiên quyết đấu tranh chống tư tưởng cục bộ, địa phương chủ nghĩa, căn bệnh “cánh hẩu”, bè phái, trên tinh thần đề cao tình đồng chí, nghĩa đồng bào.

Đặc biệt, trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, tính tiên phong, gương mẫu của người cán bộ, đảng viên thể hiện ở những điều cơ bản sau: Đó là sự tiên phong về lý luận, có năng lực dự báo tốt, bản lĩnh chính trị vững vàng để thực hiện vai trò là lực lượng lãnh đạo. Đó là sự nêu gương về đạo đức, lối sống, không sa vào chủ nghĩa cá nhân, không quan liêu, tham nhũng, lãng phí; không bị chi phối bởi “lợi ích nhóm”, không để người nhà, người thân lợi dụng vị trí công tác để “trục lợi”. Đội ngũ cán bộ, đảng viên phải nêu gương ở tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung và dám từ chức khi thấy mình không đủ điều kiện, năng lực, uy tín để hoàn thành nhiệm vụ. Đó còn là trách nhiệm tiên phong trong cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Thời gian qua, Thành ủy Hà Nội đã nghiên cứu xây dựng và chỉ đạo thực hiện hiệu quả công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xác định đây là nhiệm vụ “xương sống”, “cốt lõi” trong thực hiện nhiệm vụ chính trị. Công tác giáo dục lý luận chính trị được nâng lên cả về quy mô, số lượng và chất lượng, đẩy mạnh công tác đấu tranh, phản bác hiệu quả đối với các quan điểm sai trái, luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch. Thành ủy Hà Nội cơ bản hoàn thành việc sửa đổi, bổ sung đồng bộ hệ thống quy chế, quy định về công tác cán bộ, bảo đảm ngày càng sát thực tiễn, công khai, minh bạch, dân chủ. Công tác cán bộ có sự chuyển biến rõ nét, ngày càng đổi mới, nền nếp, đạt được nhiều kết quả quan trọng, đáp ứng tốt yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ trong giai đoạn mới. Những thành công nói trên trong công tác xây dựng đội ngũ cán bộ nói chung, xây dựng bản lĩnh cách mạng nói riêng cho đội ngũ cán bộ Thủ đô đã góp phần vào những thành công trong thực hiện nhiệm vụ chính trị của Đảng bộ thành phố Hà Nội qua nhiều nhiệm kỳ.

Bên cạnh kết quả đạt được, công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng của Đảng bộ thành phố Hà Nội nói chung, xây dựng và củng cố bản lĩnh chính trị nói riêng vẫn còn một số hạn chế: 1- Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên có mặt hiệu quả chưa cao; 2- Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh chưa có nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo; 3- Việc nắm bắt, dự báo diễn biến tình hình tư tưởng, dư luận xã hội trong cán bộ, đảng viên và nhân dân ở một số cơ sở chưa kịp thời; 4- Năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của một số cấp ủy cơ sở có lúc, có nơi chưa đáp ứng yêu cầu; 5- Chất lượng hoạt động của tổ chức đảng, các đoàn thể trong doanh nghiệp khu vực ngoài nhà nước còn chưa đồng đều; 6- Công tác kiểm tra, giám sát của cấp ủy có nơi còn buông lỏng, chưa thường xuyên; 7- Chất lượng hoạt động của HĐND một số địa phương còn chậm đổi mới; hoạt động quản lý, điều hành của một số chính quyền cơ sở chưa hiệu quả; kỷ luật, kỷ cương hành chính thực hiện chưa nghiêm; chuyển đổi số, cải cách hành chính chưa đạt như mong muốn; 8- Một số hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội các cấp của thành phố có lúc, có nơi chưa theo kịp tình hình; tính chủ động trong tham mưu với cấp ủy, phối hợp với chính quyền đôi lúc còn hạn chế¹.

Những hạn chế trong xây dựng đội ngũ cán bộ nói chung, xây dựng bản lĩnh cách mạng nói riêng cho đội ngũ này đã dẫn đến việc “một số nhiệm vụ triển khai vẫn còn chậm, thiếu đột phá”, là đánh giá của Tổng Bí thư Tô Lâm trong buổi làm việc ngày 16-6-2025, với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội. Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ Hà Nội trong giai đoạn hiện nay là: “Cán bộ không chỉ cần có bản lĩnh chính trị vững vàng mà còn phải có tư duy cải cách, khả năng dẫn dắt thay đổi, nhạy bén trước xu thế và quan trọng nhất là dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung”². Đặc biệt, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh “Phát triển Hà Nội không thể chỉ trông chờ vào quyết tâm chính trị mà cần sự vào cuộc của toàn xã hội: các nhà quy hoạch, kiến trúc sư, nhà văn hóa, các nhà đầu tư, giới trẻ, cộng đồng sáng tạo và chính người dân Thủ đô”³.

Những đề xuất trong việc xây dựng bản lĩnh cách mạng cho đội ngũ cán bộ Thủ đô

Làm tốt công tác giáo dục, bồi dưỡng, thử thách, tạo môi trường rèn luyện cho đội ngũ cán bộ các cấp của thành phố Hà Nội

Cần thường xuyên giáo dục, bồi dưỡng chủ nghĩa Mác - Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí Minh cho đội ngũ cán bộ các cấp, để họ thấm nhuần sâu sắc hệ tư tưởng của Đảng và phương pháp làm việc khoa học, từ đó có sự sáng suốt, vững vàng trước những thử thách để có thể lựa chọn và đưa ra những quyết định đúng đắn, đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn. Đây là yêu cầu, nhiệm vụ đặc biệt quan trọng để tạo lập cơ sở hình thành được bản lĩnh cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên thành phố Hà Nội.

Trên cơ sở nền tảng tư tưởng, thế giới quan, phương pháp luận đã được trang bị, để rèn luyện bản lĩnh chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, cần tạo môi trường rèn luyện từ chính thực tiễn công tác phong phú, đa dạng hằng ngày. Chính trong môi trường đó, đội ngũ cán bộ, đảng viên phải đối mặt với những nhiệm vụ thường xuyên, trong đó có cả những nhiệm vụ mới, khó; nếu tổ chức đảng biết cách bố trí, sắp xếp hợp lý, động viên, giúp đỡ thì khó khăn, thử thách đó lại chính là cơ hội rèn luyện bản lĩnh, giúp cán bộ có điều kiện phát huy hết năng lực. Đảng bộ Hà Nội đã đề cập điều này trong Dự thảo Báo cáo chính trị của Đại hội đại biểu thành phố khóa XVIII: phân cấp, ủy quyền gắn với kiểm soát quyền lực, đề cao trách nhiệm người đứng đầu, sâu sát, lựa chọn đúng, trúng và tạp trung giải quyết dứt điểm khó khăn, điểm nghẽn.

Hiện nay, nhiều đảng bộ thực hiện việc giao nhiệm vụ mới, khó gắn với sản phẩm, kết quả cụ thể để rèn luyện, thử thách đối với đội ngũ cán bộ được đưa vào diện quy hoạch. Nhiệm vụ đó có thể là những công việc còn tồn đọng qua nhiều nhiệm kỳ, chưa giải quyết triệt để do vướng mắc về cơ chế… Đó có thể là nhiệm vụ mà nếu giải quyết được sẽ tạo ra bước tiến mạnh mẽ trong phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Thông qua kết quả thực hiện nhiệm vụ đó, tổ chức đảng sẽ đánh giá cán bộ một cách toàn diện, cả về năng lực, trình độ, khả năng tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Đảng bộ thành phố Hà Nội có thể đẩy mạnh thực hiện việc này, qua đó góp phần củng cố và nâng cao bản lĩnh chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên hệ thống chính trị thành phố.

Thực hiện công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, góp phần rèn luyện, nâng cao bản lĩnh chính trị cho đội ngũ cán bộ các cấp

Dự thảo Báo cáo chính trị của Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Hà Nội khóa XVIII nhấn mạnh: Tiếp tục xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng Đảng bộ Hà Nội thực sự trong sạch, vững mạnh toàn diện, đổi mới, trí tuệ, liêm chính, đoàn kết, văn minh, hành động. Đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của Đảng bộ, nhất là trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nghị quyết. Theo đó, xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh trên tất cả các mặt chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ một cách thường xuyên, liên tục chính là công việc quan trọng để rèn luyện, nâng cao bản lĩnh chính trị của đội ngũ cán bộ, đảng viên và tổ chức đảng. Bên cạnh đó, nghiêm túc thực hiện công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng là biện pháp cơ bản, quan trọng để xây dựng và chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, cũng là biện pháp hữu hiệu để rèn luyện và nâng cao bản lĩnh chính trị của Đảng. Bởi, kỷ luật là sức mạnh giúp tập thể đồng lòng vượt qua những khó khăn, thử thách. Đồng thời, để rèn luyện bản lĩnh chính trị, đội ngũ cán bộ, đảng viên cần tu dưỡng, thực hành thường xuyên, nghiêm túc đạo đức cách mạng.

Bên cạnh đó, cần huy động sự tham gia tích cực của quần chúng nhân dân trong tham gia giám sát, góp ý vào nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng bộ và hệ thống chính trị thành phố trong sạch, vững mạnh, qua đó rèn luyện và nâng cao bản lĩnh cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên hệ thống chính trị thành phố. Nhất là hiện nay, khi chúng ta thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, vai trò của quần chúng nhân dân trong tham gia giám sát góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ của hệ thống chính tị thành phố lại càng có cơ sở thực tiễn hơn bao giờ hết.

Phát động các phong trào hành động cách mạng rộng lớn trên địa bàn thành phố Hà Nội, góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Các phong trào hành động cách mạng xây dựng và bảo vệ Tổ quốc là hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước hùng cường, phồn vinh, hạnh phúc, chính là cơ sở thực tiễn, môi trường cho việc rèn luyện bản lĩnh chính trị của đội ngũ cán bộ, đảng viên. Từ thực tiễn các phong trào hành động cách mạng, các nhân tố mới xuất hiện, đem lại hiệu quả trên nhiều mặt; đồng thời, những vấn đề khó khăn nảy sinh trong quá trình thực hiện sẽ là “đề bài” đòi hỏi tổ chức đảng và đảng viên có trách nhiệm phải tìm ra lời giải. Tất cả những điều đó đều góp phần quan trọng rèn luyện và nâng cao bản lĩnh chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, như chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh rằng, gắn bó mật thiết với nhân dân chính là cội nguồn sức mạnh của Đảng ta.

Để thúc đẩy các phong trào thi đua, hành động cách mạng trong hệ thống chính trị và nhân dân Thủ đô, Dự thảo Báo cáo chính trị của Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Hà Nội khóa XVIII đã chỉ rõ định hướng là: Tuyên truyền nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và nhân dân. Đẩy mạnh thi đua yêu nước, các cuộc vận động… Phát huy đại đoàn kết, huy động nguồn lực nhân dân xây dựng Thủ đô văn hiến - văn minh - hiện đại…

Chỉ có trong các phong trào hành động cách mạng thực hiện các nhiệm vụ chính trị của Đảng bộ thành phố, việc rèn luyện và nâng cao bản lĩnh cách mạng của đội ngũ cán bộ, đảng viên Hà Nội mới có cơ sở thực tiễn và mang tính thuyết phục cao. Bởi, qua mỗi thành công hay trước những thách thức khó vượt qua, bản lĩnh cách mạng của đội ngũ cán bộ, đảng viên thành phố mới tỏ rõ và được khẳng định./.

¹ https://www.tapchicongsan.org.vn/media-story/-/asset_publisher/V8hhp4dK31Gf/content/dang-bo-thanh-pho-ha-noi-thuc-hien-dong-bo-toan-dien-cong-tac-xay-dung-dang-va-he-thong-chinh-tri-trong-sach-vung-manh 10:45, ngày 16-11-2023

² https://special.nhandan.vn/TBT-To-Lam-lam-viec-voi-Thanh-uy-Hanoi-16062025/index.html

³ https://special.nhandan.vn/TBT-To-Lam-lam-viec-voi-Thanh-uy-Hanoi-16062025/index.html

Nguyễn Hoàng Việt, Tạp chí Cộng sản