Ứng dụng chuyển đổi số, xây dựng đô thị thông minh gắn với phát triển dịch vụ, thương mại ở phường Hoàng Quế, tỉnh Quảng Ninh

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng khẳng định: “Phát triển mạnh mẽ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là nhân tố quyết định để nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh và tự chủ của nền kinh tế”. 

Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22-12-2024, của Bộ Chính trị “Về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia”, tỉnh Quảng Ninh là một trong những địa phương đi đầu trong hiện thực hóa chuyển đổi số toàn diện gắn với mô hình chính quyền số, kinh tế số, xã hội số và công dân số.

Sau khi tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp, tỉnh Quảng Ninh càng thể hiện rõ ưu thế của mô hình quản trị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, phù hợp yêu cầu chuyển đổi số và xây dựng chính quyền hiện đại. 

Trong bối cảnh đó, phường Hoàng Quế là đơn vị hành chính mới được thành lập theo Nghị quyết số 1679/NQ-UBTVQH15, ngày 16-6-2025 đã nhanh chóng ổn định tổ chức, phát huy tiềm năng lợi thế, chủ động triển khai công cuộc chuyển đổi số, xây dựng đô thị thông minh gắn với phát triển dịch vụ, thương mại.

Phường Hoàng Quế có diện tích 63,83 km² và dân số 31.988 người, với vị trí chiến lược ở phía Tây của tỉnh Quảng Ninh. Việc sáp nhập này đã tạo ra một đơn vị hành chính mới có quy mô lớn, mở ra không gian phát triển kinh tế đa ngành và trở thành trung tâm động lực phía Tây của tỉnh. 

Với lợi thế vừa có khu vực công nghiệp, vừa có vùng nông nghiệp,làng nghề, du lịch văn hóa Hoàng Quế đang hướng tới trở thành phường đô thị thông minh, năng động, phát triển toàn diện theo hướng xanh, hiện đại, đáng sống.

Thực hiện sự chỉ đạo của Trung ương, của tỉnh, phường Hoàng Quế đã tích cực ứng dụng chuyển đổi số, xây dựng đô thị thông minh gắn với phát triển thương mại - dịch vụ và đạt được kết quả cụ thể trên nhiều lĩnh vực:

1- Trong tổ chức bộ máy và nhận thức chính trị: Ngay sau khi sáp nhập, UBND phường ổn định bộ máy, ban hành quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ rõ ràng, cụ thể hóa các kế hoạch của Tỉnh ủy, UBND tỉnh và Đảng ủy phường về chuyển đổi số. 

Phường xác định ba trụ cột: Chính quyền số - lấy người dân làm trung tâm; kinh tế số - lấy doanh nghiệp và dữ liệu làm động lực; xã hội số - lấy cộng đồng và văn hóa số làm nền tảng. Cùng với đó là phong trào “Bình dân học vụ số” giúp cán bộ, đảng viên và nhân dân nâng cao kỹ năng số, từng bước hình thành công dân số.

2- Trong quản lý hành chính và dịch vụ công: Đến tháng 10-2025, phường niêm yết công khai hơn 2.000 thủ tục hành chính, trong đó trên 93% cung cấp trực tuyến, 100% quy trình điện tử kết nối với Trung tâm Hành chính công của tỉnh. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn đạt gần 92%. Mô hình “phường không giấy tờ” dần hình thành, văn bản được ký số, lưu trữ và tra cứu trên hệ thống điện tử. 

UBND phường Hoàng Quế đã tổ chức các lớp đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng chuyển đổi số cho toàn bộ cán bộ, công chức hành chính nhằm nâng cao năng lực tiếp cận công nghệ mới. Đồng thời, phường đang triển khai hệ thống tự động hóa và xây dựng các chatbot thông minhtrên Zalo, Fanpage và Cổng thông tin điện tử của phường, giúp người dân có thểtra cứu thông tin, hỏi đáp 24/7về thủ tục hành chính, tình trạng hồ sơ, hướng dẫn chuẩn bị giấy tờ,bốc số thứ tự trực tuyến, phân loại hồ sơ trước khi đến cơ quan,góp phần giảm thời gian chờ đợi, nâng cao trải nghiệm công dân và hiệu quả phục vụ của chính quyền.

Đây là bước tiến mới trong lộ trình “phường không giấy tờ - công dân không xếp hàng”, hướng tới nền hành chính công khai, minh bạch, thân thiện.

3- Trong phát triển kinh tế, thương mại và dịch vụ: 100% doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã sử dụng hóa đơn điện tử, dịch vụ ngân hàng số và thanh toán QR. 

Phường triển khai mô hình “chợ số”, khuyến khích hộ kinh doanh, doanh nghiệp đưa sản phẩm OCOP, nông sản, dịch vụ du lịch lên sàn thương mại điện tử của tỉnh. Du lịch thông minh tại làng du lịch Yên Đức ứng dụng mã QR, bản đồ số, góp phần quảng bá văn hóa địa phương.

4- Trong lĩnh vực văn hóa - xã hội: Truyền thông số được đẩy mạnh; Fanpage DDCI phường trở thành kênh thông tin chính thức, lan tỏa các hoạt động kinh tế - xã hội. 

100% trường học đạt chuẩn quốc gia, đẩy mạnh ứng dụng CNTT, AI trong giảng dạy, số hóa bài giảng trên hệ thống. Ngành y tế triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử, quản lý tiêm chủng, chăm sóc sức khỏe thông minh.

5- Trong quản lý đô thị thông minh: Phường triển khai 7 công trình chỉnh trang đô thị với hệ thống chiếu sáng tiết kiệm năng lượng, camera an ninh, phần mềm giám sát đầu tư công. Mô hình đô thị thông minh từng bước hình thành, góp phần nâng cao chất lượng sống của nhân dân. 

Đặc biệt, mô hình “Đô thị thông minh Hoàng Quế” được triển khai theo hướng đồng bộ - kết nối - liên thông dữ liệu, kết hợp giữa quản lý đô thị, dịch vụ công, giáo dục, y tế và môi trường trên một nền tảng điều hành tập trung (IOC). 

So với các địa phương lân cận, Hoàng Quế có lợi thế nổi bật khi được quy hoạch từ đầu với hạ tầng viễn thông đồng bộ, quy mô phường lớn, có khu công nghiệp, khu dân cư và du lịch cùng tồn tại - tạo điều kiện thuận lợi cho việc ứng dụng các giải pháp số hóa toàn diện, hình thành hệ sinh thái “đô thị sống thông minh, dịch vụ thông minh, cộng đồng thông minh”. 

Mô hình này không chỉ giúp chính quyền giám sát, phân tích dữ liệu đô thị theo thời gian thực mà còn hỗ trợ công dân phản ánh sự cố, truy cập dịch vụ công, giáo dục, y tế, an ninh và môi trường thông qua một nền tảng duy nhất.

Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một số khó khăn, thách thức, như thể chế và hướng dẫn còn đang hoàn thiện, nhân lực số chưa đồng đều, thu hút doanh nghiệp công nghệ và nguồn lực xã hội hóa còn hạn chế.

Bài học kinh nghiệm được rút ra là: 1- Lấy người dân làm trung tâm của chuyển đổi số; 2- Xây dựng văn hóa số trong đội ngũ cán bộ; 3- Huy động nguồn lực xã hội, tăng cường phối hợp liên thông; 4- Gắn chuyển đổi số với phong trào thi đua và xây dựng đô thị văn minh.

Phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp giai đoạn 2025 - 2030:

Một là, phát triển hạ tầng và nền tảng số đồng bộ, ưu tiên mở rộng hạ tầng viễn thông, phấn đấu đến năm 2030 phủ sóng 5G toàn phường; xây dựng Trung tâm điều hành đô thị thông minh (IOC).

Hai là, phát triển nguồn nhân lực số - nền tảng con người cho chuyển đổi số bền vững. Triển khai chương trình “Công dân số Hoàng Quế”, phấn đấu đến năm 2030 có trên 90% người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán số và định danh điện tử.

Ba là, thúc đẩy kinh tế số, thương mại và dịch vụ thông minh; hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia sàn thương mại điện tử, đẩy mạnh du lịch thông minh, gắn với phát triển làng nghề, nông nghiệp số.

Bốn là, gắn chuyển đổi số với phát triển văn hóa, xã hội và con người; xây dựng môi trường văn hóa số lành mạnh, phát huy giá trị con người Quảng Ninh trong kỷ nguyên số.

Năm là, tăng cường liên kết vùng và huy động nguồn lực xã hội cho chuyển đổi số và đô thị thông minh; phối hợp với các doanh nghiệp lớn trong đầu tư hạ tầng, năng lượng sạch, giao thông thông minh.

Sáu là, xây dựng chính quyền số, xã hội số và đô thị thông minh; phấn đấu 100% lĩnh vực quản lý được cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, hướng tới “Phường không giấy tờ - Công dân không xếp hàng”.

Bảy là, đề nghị Tỉnh ủy, UBND tỉnh xem xét ban hành cơ chế hỗ trợ đặc thùđối với các địa phương mới sáp nhập, có quy mô lớn như phường Hoàng Quế, đặc biệt trong lĩnh vực đầu tư hạ tầng số, thiết bị công nghệ, liên thông dữ liệu và xây dựng Trung tâm điều hành đô thị thông minh (IOC). Đây là điều kiện nền tảng để Hoàng Quế trở thành điểm sáng trong chuyển đổi số cấp phường.

Tám là,tiếp tục kết nối doanh nghiệp địa phương với các sàn thương mại điện tử, tổ chức “Hội chợ số Hoàng Quế”, mở rộng chương trình đào tạo kỹ năng thương mại điện tử cho hộ kinh doanh nhỏ và hợp tác xã. Qua đó, hình thành “khu phố kinh doanh số” và mạng lưới tiêu thụ sản phẩm OCOP, dịch vụ du lịch thông minh, góp phần tăng doanh thu và quảng bá hình ảnh địa phương.

Chín là, phát triển mạnh dịch vụ công trực tuyến và hệ thống chatbot hỗ trợ 24/7. UBND phường sẽ tổ chức hướng dẫn sử dụng cho người dân, nhất là người yếu thế, người cao tuổi, nhằm bảo đảm mọi công dân đều có khả năng tiếp cận, sử dụng và hưởng lợi từ công nghệ số.

Mười là, thúc đẩy hợp tác công - tư và xã hội hóa đầu tư số, khuyến khích hình thành “Quỹ phát triển công dân số Hoàng Quế” để hỗ trợ cộng đồng, đặc biệt trong giáo dục, khởi nghiệp số và chuyển đổi số doanh nghiệp nhỏ.

Mười một là, mở rộng ứng dụng số trong các lĩnh vực xã hội, đặc biệt là giáo dục và y tế: triển khai hồ sơ điện tử học sinh, lớp học số, sổ liên lạc điện tử, ứng dụng phần mềm phản ánh môi trường - trật tự đô thị, quản lý y tế, sức khỏe điện tử, hướng tới phường xanh, sạch, số hóa và thân thiện.

Mười hai là, chính quyền cam kết liên tục tiếp nhận phản hồi, góp ý của nhân dân, không ngừng cải tiến và mở rộng các giải pháp số, tiến tới nhân rộng mô hình đô thị thông minh Hoàng Quế ra các khu vực khác của thị xã và tỉnh Quảng Ninh.

Kiến nghị: Đề nghị Tỉnh ủy, UBND tỉnh tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế đặc thù cho mô hình chính quyền hai cấp; ưu tiên đầu tư hạ tầng số, đào tạo nhân lực, lan tỏa văn hóa số đến cơ sở.

Chuyển đổi số và xây dựng đô thị thông minh là xu thế tất yếu, là con đường ngắn nhất hướng tới phát triển nhanh và bền vững cho tỉnh Quảng Ninh nói chung và phường Hoàng Quế nói riêng. 

UBND phường Hoàng Quế quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng phường trở thành đô thị thông minh kiểu mẫu trước năm 2030, nơi mọi người dân đều được tiếp cận, tham gia và thụ hưởng đầy đủ các tiện ích của chính quyền số, kinh tế số và xã hội số./.