Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, phấn đấu đưa Khánh Hòa trở thành cực tăng trưởng quốc gia, thành phố trực thuộc Trung ương, trung tâm kinh tế biển hiện đại

Hội thảo do các đồng chí: TS. Hoàng Trung Dũng - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương; TS. Nghiêm Xuân Thành - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa; Phạm Đại Dương - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương; PGS, TS. Dương Trung Ý - Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản; Trần Phong - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa - chủ trì.

Phát biểu chào mừng Hội thảo, đồng chí Nghiêm Xuân Thành - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa - nhấn mạnh: tỉnh Khánh Hoà mới sau hợp nhất đứng trước tiềm năng, cơ hội, vận hội to lớn để bước vào giai đoạn tăng tốc phát triển. Hội tụ đủ các yếu tố: thiên thời, địa lợi, nhân hoà.

Đặc biệt khi Bộ chính trị ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TW, xác định mục tiêu: đến năm 2030, Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương; là cực tăng trưởng cao của khu vực và cả nước; là trung tâm kinh tế biển hiện đại.

Cùng với đó, Quốc hội ban hành nghị quyết 55 về cơ chế, chính sách phát triển tỉnh Khánh Hoà; Nghị quyết số 189/2025/QH15, ngày 19-2-2025, của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt đầu tư xây dựng Dự án điện hạt nhân và Chính phủ ban hành Nghị quyết số 115/NQ-CP về một số cơ chế, chính sách đặc thù hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Ninh Thuận.

Gần đây nhất, Chính phủ quyết định phê duyệt Khánh Hoà là trung tâm công nghiệp, dịch vụ năng lượng của khu vực phía Nam. Quy hoạch phát triển điện VII, điện VIII tỉnh Khánh Hoà đến năm 2035 với công suất 26.000 MW.

Đồng chí Nghiêm Xuân Thành chia sẻ: Nghị quyết số 09 của Bộ chính trị xác lập cho Khánh Hoà là khai thác và phát huy tối đa các tiềm năng, lợi thế cho phát triển với kinh tế biển là nền tảng; công nghiệp chế biến, chế tạo công nghệ cao, dịch vụ logistics, công nghiệp năng lượng, kinh tế số là đột phá; du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn. Phát triển đột phá vùng ven biển...

Khánh Hoà là thành phố trực thuộc Trung ương trên cơ sở phát huy cao độ tiềm năng và lợi thế về biển, là đô thị thông minh, bền vững, bản sắc và kết nối quốc tế; là trung tâm dịch vụ, du lịch biển quốc tế; là một cực tăng trưởng, trung tâm của khu vực và cả nước về kinh tế biển, công nghiệp công nghệ cao, khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo nguồn nhân lực và chăm sóc sức khoẻ chất lượng cao; là thành phố đáng sống, nơi nhân dân có mức sống cao, hiền hoà và hạnh phúc.

Khánh Hòa đang đứng trước “thời kỳ vàng” với những tiềm năng và cơ hội nổi trội chưa từng có. Tuy nhiên, tiềm năng dù lớn đến đâu nếu không kịp thời nắm bắt, định hướng dẫn dắt đúng đắn thì cơ hội cũng sẽ qua đi. Muốn vậy cần phải có: đột phá về tư duy; về cơ chế, chính sách; đột phá về năng lực thực thi.

Đồng chí Nghiêm Xuân Thành nhận định: nếu Nghị quyết 09 xác lập mục tiêu định vị cho Khánh Hoà đến năm 2030, thì Nghị quyết 57 chính là cẩm nang mở đường, dẫn dắt để Khánh Hoà đột phá phát triển. Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phải là động lực chính, là “đòn bẩy” quyết định sự bứt phá phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, sớm hiện thực hoá thành công các mục tiêu chiến lược Nghị quyết số 09.

Sau 1 năm thực hiện Nghị quyết 57, tỉnh Khánh Hòa đã đạt được một số kết quả bước đầu quan trọng:

(i) Hạ tầng cơ sở, năng lực cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có thế mạnh trong một số lĩnh vực của tỉnh được đánh thức;

(ii) Công tác thúc đẩy nghiên cứu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo có bước chuyển động và đem lại hiệu quả rõ nét, các đề xuất nhiệm vụ khoa học và công nghệ năm 2025 tăng gấp 3 lần so với các năm trước;

(iii) Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) cấp tỉnh năm 2025 xếp hạng 9/34 tỉnh, thành phố; đặc biệt là tỉnh đầu tiên nghiên cứu và triển khai đồng bộ hệ thống vị trí việc làm, bộ công cụ phần mềm chấm điểm, đánh giá xếp loại chất lượng các cơ quan, đơn vị và cán bộ, công chức, viên chức trong toàn hệ thống chính trị tỉnh.

Trong tháng 12-2025, tỉnh Khánh Hoà phối hợp với một số bộ ngành trung ương và các hiệp hội phần mềm tổ chức 5 hội nghị chuyên đề thực hiện Nghị quyết 57.

Mặc dù kết quả triển khai Nghị quyết 57 tại tỉnh Khánh Hòa đã có những kết quả bước đầu, nhưng chưa có đột phá khai thác tối đa tiềm năng, kích hoạt mạnh mẽ các chỉ số về kinh tế - xã hội, nhất là tiệm cận các mục tiêu Nghị quyết 09 của Bộ chính trị.

Việc ứng dụng công nghệ cao trong các ngành kinh tế biển còn khiêm tốn. Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại địa phương vẫn đang ở giai đoạn định hình. Sự kết nối giữa “ba nhà”: Nhà nước - nhà khoa học - nhà doanh nghiệp vẫn chưa thực sự chặt chẽ.

Hội thảo Khoa học với chủ đề: Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo do Tạp chí Cộng sản khởi xướng và sự đồng hành của Ban chính sách chiến lược Trung ương, sự hưởng ứng của đông đảo các nhà khoa học, các chuyên gia uy tín trong nước chính là chọn đúng “mắt xích” quan trọng nhất để các địa phương, trong đó lựa chọn gợi mở cho tỉnh Khánh Hòa phấn đấu trở thành cực tăng trưởng quốc gia, thành phố trực thuộc Trung ương, trung tâm kinh tế biển hiện đại như Nghị quyết số 09 của Bộ chính trị đã xác lập, đồng chí Nghiêm Xuân Thành khẳng định.

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, đồng chí Phạm Đại Dương - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương - cho rằng: để đạt được 2 mục tiêu chiến lược 100 năm của Đảng, cả nước nói chung và Khánh Hòa nói riêng phải tạo được bước nhảy vọt về chất trong phát triển nhanh và bền vững, phải quyết tâm đạt mức tăng trưởng “2 con số” trong giai đoạn 2026 - 2030 và các năm tiếp theo. Để làm được điều này, chúng ta cần thực hiện đồng bộ 4 chuyển đổi chiến lược:

(1) Chuyển đổi số để kiến tạo nền hành chính thông minh, phát triển kinh tế số, xã hội số;

(2) Chuyển đổi xanh để phát triển bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu;

(3) Chuyển đổi năng lượng để bảo đảm an ninh năng lượng và thực hiện cam kết Net Zero;

(4) Chuyển đổi cơ cấu, chất lượng nguồn nhân lực để làm chủ nền kinh tế tri thức, phát triển lực lượng sản xuất mới hiện đại, phương thức sản xuất mới hiệu quả.

Động lực để thực hiện thành công các chuyển đổi này chính là sự đột phá toàn diện trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, hoàn thiện thể chế, giáo dục - đào tạo, chăm sóc sức khỏe nhân dân, phát triển kinh tế tư nhân và hội nhập quốc tế...

“Chúng ta phải đột phá để phát triển lực lượng sản xuất, giải phóng sức sản xuất; đột phá để đổi mới phương thức quản trị quốc gia, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, khuyến khích cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm. Và quan trọng nhất, chúng ta phải đột phá để mọi người dân được thụ hưởng thành quả của phát triển và công bằng xã hội một cách thực chất, bao trùm, toàn diện. Nền tảng về chủ trương, định hướng giải pháp cho công cuộc đột phá toàn diện này đã được xác định cụ thể tại các Nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị ban hành trong thời gian qua. Khát vọng phát triển đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, trong đó mỗi địa phương phải chủ động, sáng tạo, huy động được sự đồng hành của doanh nghiệp và nhân dân, phát huy tối đa các tiềm năng, lợi thế, động lực tăng trưởng và không gian phát triển mới của địa phương”, đồng chí Phạm Đại Dương nhấn mạnh.

Tại Phiên 1 của Hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học và nhà quản lý uy tín trong nước đã tập trung thảo luận xoay quanh ba nhóm chủ đề trọng tâm:

Nhóm chủ đề thứ nhất: làm rõ những vấn đề lý luận về khái niệm và vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đối với sự phát triển của tỉnh Khánh Hòa.

Các chuyên gia, nhà khoa học phân tích sâu ý nghĩa của mục tiêu “độc lập, phồn vinh, hạnh phúc” trong giai đoạn phát triển mới, đồng thời tổng kết kinh nghiệm phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ở một số địa phương trong và ngoài nước, rút ra bài học vận dụng cho địa phương.

Nhóm chủ đề thứ hai: phân tích, đánh giá thực trạng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của tỉnh Khánh Hòa. Các tham luận làm rõ những kết quả, thành tựu đã đạt được; chỉ ra những hạn chế, tồn tại và nguyên nhân.

Trên cơ sở đó, nhận diện các vấn đề đặt ra, phát hiện những điểm nghẽn, mâu thuẫn, lực cản trong quá trình phát triển các lĩnh vực nói trên tại địa phương.

Nhóm chủ đề thứ ba: định hướng và giải pháp cho giai đoạn tới. Dựa trên việc phân tích tiềm năng, lợi thế và các cơ hội phát triển của Khánh Hòa trong bối cảnh mới, Hội thảo xác định những yêu cầu, thách thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Nhóm chủ đề này tập trung đề xuất các định hướng, giải pháp và kiến nghị chính sách nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, khắc phục những hạn chế về cơ chế, chính sách; thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát huy tối đa nguồn lực con người; tăng cường liên kết vùng; phát triển kinh tế xanh, kinh tế số. Tất cả nhằm góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh, nhiệm kỳ 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Trong Phiên 2, Hội thảo tổ chức tọa đàm bàn tròn với chủ đề: Tỉnh Khánh Hoà định hướng chính sách và giải pháp hiện thực hoá mục tiêu phát triển, có sự tham gia của các diễn giả: Nguyễn Thanh Hà - Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa, TS. Nguyễn Sỹ Dũng - nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, TS. Nguyễn Đức Kiên - nguyên Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế - Tài chính của Quốc hội, PGS, TS. Bùi Quang Tuấn - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và thế giới, ông Trần Kim Chung - Chủ tịch Tập đoàn CT Group, Thành viên Hội đồng Tư vấn quốc gia về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Các diễn giả đã tập chung thảo luận về những gợi mở chính sách, mô hình thực tiễn và giải pháp phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, xây dựng Khánh Hoà trở thành cực tăng trưởng quốc gia, thành phố trực thuộc Trung ương, trung tâm kinh tế biển hiện đại.

Phát biểu kết luận Hội thảo, đồng chí PGS, TS. Dương Trung Ý - Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản khẳng định: sau một buổi sáng làm việc với tinh thần nghiêm túc, khoa học và trách nhiệm cao, Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, phấn đấu đưa Khánh Hòa trở thành cực tăng trưởng quốc gia, thành phố trực thuộc Trung ương, trung tâm kinh tế biển hiện đại” đã hoàn thành toàn bộ chương trình đề ra và đạt nhiều kết quả rất tốt đẹp.

Hội thảo thực sự trở thành một diễn đàn khoa học mở, nơi hội tụ trí tuệ, chia sẻ kinh nghiệm và tâm huyết của nhiều chủ thể đến từ các cơ quan, đơn vị, lĩnh vực khác nhau, nhưng đều rất trách nhiệm, cùng chung một mong muốn, chung một khát vọng đối với sự phát triển của Khánh Hòa và đất nước trong bối cảnh nước ta đang thực hiện những quyết sách chiến lược để đưa đất nước bước vào Kỷ nguyên phát triển mới.

Đồng chí tin tưởng rằng, từ những kết quả của Hội thảo hôm nay, nhiều chương trình hành động cụ thể, nhiều ý tưởng đổi mới sáng tạo, nhiều dự án phát triển kinh tế - xã hội thiết thực sẽ sớm được triển khai, đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự trở thành lực lượng sản xuất mới, là động lực chủ yếu cho sự phát triển nhanh, bền vững của tỉnh Khánh Hòa, góp phần cùng cả nước vươn mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới./.